Issue link: https://maltatoday.uberflip.com/i/1545829
Carmel Cacopardo 11 editorjal IL-ĦADD 12 TA' LULJU 2026 • illum ILLUM, MEDIATODAY LTD, VJAL IR-RIĦAN, SAN ĠWANN SĠN 9016 Tel: (356) 21 382741-3, 21 382745-6 • Fax: (356) 21 385075 Direttur Maniġerjali: SAVIOUR BALZAN • Editur: PAUL COCKS Ittri u Kummenti, Imejl: illum@mediatoday.com.mt L -ekonomija Maltija u Għawdxija ma tistax tibqa' tikber jekk iż-żoni industrijali, il-proprjetajiet in- dustrijali u l-art allokata għall-in- vestiment jibqgħu mwaħħlin f 'ċirku ta' tilwim legali, deċiżjonijiet amministrattivi kumplessi u nuqqas ta' prevedibbiltà. Filwaqt li huwa essenzjali li l-Gvern jip- proteġi l-interess pubbliku u l-ġid komuni, huwa daqstant importanti li jinħoloq qafas ġust, trasparenti u effiċjenti li jagħti ċertezza kemm lill-industrija lokali kif ukoll lill-investituri barranin. Diversi każijiet quddiem il-qrati juru kemm il-ġestjoni tal-proprjetà industrijali hija suġġett sensittiv. Il-kawża Schem- bri Barbros Limited vs Malta Industrial Parks Ltd (illum INDIS Malta Ltd), deċiża mill-Qorti tal-Appell fl-2021, turi kif tilwim dwar kirjiet, obbligi kuntrattwali u ammin- istrazzjoni ta' proprjetà pubblika jista' jdum snin qabel jasal għal konklużjoni. Aktar riċenti, INDIS Malta fetħet diversi proċeduri quddiem il-Bord li Jirregola l-Kera sabiex tikseb il-vakanza ta' fabbriki f 'oqsma industrijali fil-Marsa, Ħal Luqa u x-Xewkija, fosthom il-kawżi kontra Printline Quality Printers Ltd, Laga Company Ltd u Yes We Can Ltd. Dawn il-proċeduri juru li l-awtorità qed taffaċċja sitwazzjonijiet fejn proprjetà pubblika tibqa' okkupata minkejja allegat nuqqas ta' osservanza tal-kundizz- jonijiet tal-kirja jew ta' ħlasijiet dovuti. Bl-istess mod, il-kontroversja marbuta mal-Mediterranean Maritime Hub fil-Mar- sa, li wasslet għal diversi proċeduri legali bejn il-konċessjonarji, il-Gvern u INDIS Malta, uriet kemm deċiżjonijiet meħuda snin ilu jistgħu jkomplu jorbtu lill-Istat permezz ta' obbligi kuntrattwali u kawżi kumplessi. Dan huwa eżempju ċar ta' kif il-Gvern, anke meta jkun jixtieq jintervjeni biex jiffaċilita investiment ġdid, irid jimxi skont il-kuntratti eżistenti, id-deċiżjonijiet tal-qrati u l-prinċipji tas-saltna tad-dritt. Dan kollu jindika l-ħtieġa għal riforma li ma tnaqqasx il-protezzjoni legali, iżda li tagħmel is-sistema aktar prevedibbli u effiċ- jenti. Jeħtieġ qafas regolatorju li jippermetti lill-Istat jirkupra aktar malajr proprjetà industrijali li ma tkunx qed tintuża skont il-ehim, jerġa' jqegħedha fis-suq b'mod trasparenti, u fl-istess ħin jipprovdi ċertezza legali lill-investituri serji, kemm Maltin kif ukoll barranin. L-għan għandu jkun wieħed: li kull metru kwadru ta' art industrijali pubblika jintuża għall-ħolqien tal-ġid, tal-impjiegi u tal-kom- petittività, filwaqt li jiġu rispettati d-drittijiet ta' kulħadd u s-sentenzi tal-qrati. Ikun żball li wieħed jaħseb li l-problema hija biss amministrattiva. Il-Gvern ħafna drabi jsib idejh marbuta bejn obbligi legali, sentenzi tal-qrati, drittijiet kuntrattwali eżistenti, regoli tal-ippjanar u l-ħtieġa li jiġi evitat trattament diskriminatorju bejn investitur u ieħor. Madankollu, Malta ma tistax taffordja li titlef opportunitajiet ta' investiment minħab- ba nuqqas ta' spazju adegwat jew minħabba proċessi li jdumu wisq. Pajjiżi kompetituri qed joffru siti industrijali moderni, infra- struttura effiċjenti u proċeduri aktar preved- ibbli. Jekk irridu nibqgħu nattiraw manifa- ttura avvanzata, servizzi ta' valur miżjud u industriji innovattivi, irridu niżguraw li l-art industrijali tintuża bl-aħjar mod possibbli u li proprjetajiet li ilhom vojta jew sottoutiliz- zati jiġu rriġenerati b'mod responsabbli. Ir-regolamentazzjoni m'għandhiex tkun sinonima ma' burokrazija żejda. Għandha tfisser regoli ċari, infurzati b'mod ugwali għal kulħadd, bi proċessi trasparenti u deċiżjonijiet f 'waqthom. Investitur serju ma jfittixx privileġġi; ifittex ċertezza legali, kompetizzjoni ġusta u amministrazzjoni effiċjenti. L-isfida għal Malta u Għawdex hija li jintlaħaq bilanċ bejn il-protezzjoni tal-pro- prjetà pubblika, ir-rispett lejn is-saltna tad-dritt u l-ħolqien ta' ambjent li jkompli jattira investiment sostenibbli. Dan mhux biss isaħħaħ il-kompetittività tal-pajjiż, iżda joħloq impjiegi ta' kwalità u jiżgura li ż-żoni industrijali jibqgħu mutur ewlieni tal-iżvi- lupp ekonomiku fis-snin li ġejjin. Art industrijali f 'Malta meħuda u minsija