Issue link: https://maltatoday.uberflip.com/i/1546132
Carmel Cacopardo 11 editorjal IL-ĦADD 9 T'AWWISSU 2026 • illum ILLUM, MEDIATODAY LTD, VJAL IR-RIĦAN, SAN ĠWANN SĠN 9016 Tel: (356) 21 382741-3, 21 382745-6 • Fax: (356) 21 385075 Direttur Maniġerjali: SAVIOUR BALZAN • Editur: PAUL COCKS Ittri u Kummenti, Imejl: illum@mediatoday.com.mt M eta l-iżball tal-passat isir skuża għall-iżball tal-lum Id-deċiżjoni tal-ERA tal' dil-ġimgħa dwar Kemmuna mhijiex sempliċement deċiżjoni oħra fuq permess ambjentali. Hija test importanti dwar x'inhuma verament il-prijoritajiet tagħna meta l-iżvilupp jiltaqa' wiċċ imb wiċċ mal-protezzjoni tal-ambjent. L-ERA tat il-permess biex ikomplu xogħlijiet preliminari relatati mal- proġett tas-Six Senses fuq Kemmuna, fosthom interventi ambjentali u preparazzjoni tas-sit. Il-kontroversja ewlenija tibqa' dik tas-siġar: l-għaqdiet ambjentali qed iwissu dwar it- tneħħija ta' mijiet ta' siġar, filwaqt li l-iżviluppatur jikkontesta ċ-ċifra ta' madwar 800 siġra u jgħid li l-pjan tiegħu jinkludi t-trapjant ta' siġar eżistenti u t-tħawwil ta' għexieren ta' eluf ta' pjanti u siġar ġodda. Iżda hawnhekk hemm punt ferm akbar miċ-ċifri. Fi Frar, l-ERA kienet diġà tat permess għall-interventi fuq is-siġar fuq Kemmuna. Dak il-permess ġie sussegwentement revokat wara appell quddiem it-Tribunal tal-Ambjent u l-Ippjanar, fost l-oħrajn minħabba l-mod kif ittieħdet id-deċiżjoni u n-nuqqas ta' opportunità għal parteċipazzjoni pubblika. U dan għandu jqanqal mistoqsija serja: x'lezzjoni qed nitgħallmu minn dawn l-iżbalji? Wisq drabi f 'Malta, deċiżjoni ħażina tal-passat tispiċċa ssir il- ġustifikazzjoni għal deċiżjoni ħażina tal-preżent. Għax darba kien permess żvilupp, illum jingħad li l-inħawi diġà ġew kompromessi. Għax darba tħallew isiru interventi, issa l-istess interventi jitqiesu bħala "preċedent". U għax ċerta art diġà ġiet żviluppata, kull żvilupp ġdid jiġi ppreżentat bħala kontinwazzjoni inevitabbli ta' dak li sar qabel. Din mhijiex politika ambjentali. Din hija spirali. Il-problema ma tieqafx ma' Kemmuna. F'dawn l-aħħar ġimgħat rajna każijiet oħra fejn l-awtoritajiet ambjentali u tal-ippjanar sabu ruħhom fiċ-ċentru ta' kontroversji dwar żvilupp f 'żoni sensittivi. Fil-każ ta' ġnien storiku f 'Ħal Qormi, pereżempju, il- Kummissjoni tal-Ippjanar ikkritikat lill-ERA u lis-Sovrintendenza għall- Wirt Kulturali talli kienu taw il- permess tagħhom minkejja dak li ġie deskritt bħala kunflitti ċari mal- politika. U l-istess problema tidher f 'każijiet li spiċċaw quddiem il-qrati, fejn deċiżjonijiet preċedenti ġew annullati jew mibgħuta lura għal eżami ġdid. Fil-każ ta' Kemmuna stess, il-Qorti tal- Appell annullat deċiżjoni tat-Tribunal u ordnat li l-każ jerġa' jiġi kkunsidrat. Għalhekk, l-ambjent ma jistax jiġi amministrat bil-mentalità li "diġà sar hekk". Jekk l-iżbalji tal-passat jibqgħu jiġu kkunsidrati bħala d-drittijiet tal-lum, kull żball ġdid isir pedament għal ieħor. U f 'pajjiż żgħir bħal Malta, fejn kull siġra mneħħija, kull wied mibni u kull biċċa art naturali kkonsmata għandha konsegwenzi permanenti, din hija triq li ma nistgħux nibqgħu mexjin fiha. Kemmuna mhuwiex sempliċement sit fejn jista' jsir proġett ieħor. Huwa test ta' jekk il-kelma "protezzjoni" għadx għandha tifsira. U jekk l-awtorità ambjentali trid terġa' tikseb il-fiduċja tal-pubbliku, trid turi li kapaċi tgħid "le" — mhux biss meta l-proġett ikun impossibbli, iżda meta jkun hemm raġuni ambjentali vera biex ma jsirx. L-iżball tal-passat m'għandux ikun skuża għall-iżball tal-lum