Issue link: https://maltatoday.uberflip.com/i/1546038
Carmel Cacopardo 11 editorjal IL-ĦADD 2 T'AWWISSU 2026 • illum ILLUM, MEDIATODAY LTD, VJAL IR-RIĦAN, SAN ĠWANN SĠN 9016 Tel: (356) 21 382741-3, 21 382745-6 • Fax: (356) 21 385075 Direttur Maniġerjali: SAVIOUR BALZAN • Editur: PAUL COCKS Ittri u Kummenti, Imejl: illum@mediatoday.com.mt I x-xhieda li nstemgħu din il- ġimgħa fil-ġuri ta' Yorgen Fenech reġgħu qajmu mistoqsijiet serji dwar il-mod kif twettqu inves- tigazzjonijiet li ilhom is-snin taħt l-iskrutinju tal-pubbliku. Mhux għax ħarġet prova ġdida li waħedha tbiddel il-kors tal-każ, iżda għax dak li ntqal fil-Qorti jkompli jkabbar id-dubji dwar kemm kienu rigorużi u indipendenti ċerti azzjonijiet tal-pulizija fi stadji kruċjali tal-investigazzjoni. Skont ix-xhieda ta' uffiċjali tal- pulizija, meta kienet qed issir tfittxija fid-dar ta' Keith Schembri, l-oġġetti u d-dokumenti li ttieħdu kienu, fil-parti l-kbira tagħhom, dawk li Schembri nnifsu indika jew ippreżenta lill- investigaturi. Jekk din hija riflessjoni preċiża ta' dak li ġara, allura tqajjem mistoqsija inevitabbli: tfittxija b'mandat hija eżerċizzju ta' investigazzjoni indipendenti, jew operazzjoni fejn is- suġġett tat-tfittxija jagħżel hu x'għandu jgħaddi lill-pulizija? Waqt il-kontroeżami tiegħu mid- difiża, Schembri ċaħad din il-verżjoni tal-fatti u insista li l-pulizija kienu qed jigdbu fuqu, kif għamlu ħafna nies, qal. Il-prinċipju ta' search warrant huwa sempliċi. L-awtoritajiet jidħlu biex ifittxu u jiġbru provi li jistgħu jkunu relevanti għall-investigazzjoni, mhux biex jiddependu fuq il-koperazzjoni selettiva ta' min qed jiġi investigat. Kieku kull suspettat jagħżel hu x'jagħti lill-pulizija, l-investigazzjoni titlef ħafna mill-valur tagħha. Naturalment, wieħed irid joqgħod attent biex ma jasalx għal konklużjonijiet prematuri. Il-ġuri għadu għaddej u huma l-ġurati li għandhom jivvalutaw il-fatti kollha. Iżda editorjal għandu d-dmir jistaqsi mistoqsijiet li jikkonċernaw il-governanza u l-istituzzjonijiet. U hawnhekk il-mistoqsijiet huma leġittimi. L-istess jista' jingħad dwar xhieda oħra li nstemgħu fil-Qorti. Keith Schembri allega li avukati tad-difiża ppruvaw javviċinaw jew jinfluwenzaw lil Johann Cremona permezz ta' offerti ta' flus jew benefiċċji. Dawn huma allegazzjonijiet serji ħafna. Jekk huma veri, jammontaw għal attentat dirett kontra l-amministrazzjoni tal- ġustizzja. Jekk mhumiex veri, ukoll hemm implikazzjonijiet serji għal min għamilhom. Għalhekk huwa essenzjali li dawn l-allegazzjonijiet jiġu investigati sal- aħħar, b'indipendenza u mingħajr biża' jew favuri. Mhux biżżejjed li jiġu rrappurtati fil-Qorti; irid ikun hemm investigazzjoni separata, bir-reqqa kollha meħtieġa. Dak li qed joħroġ minn dawn il-proċeduri jfakkarna f 'lezzjoni waħda fundamentali. Il-fiduċja fil- ġustizzja ma tiddependix biss fuq il-verdett finali. Tiddependi wkoll fuq kif jinġabru l-provi, kif jaġixxu l-investigaturi, u jekk il-pulizija tidhirx li qed taħdem bl-istess determinazzjoni ma' kulħadd. Meta investigazzjoni tħalli impressjoni li kienet passiva jew dipendenti fuq dak li kien lest jagħti s-suġġett tagħha, il-pubbliku għandu kull dritt jistaqsi jekk sarx dak kollu possibbli biex tinkixef il-verità. U meta jinqalgħu allegazzjonijiet ta' tixħim jew influwenza fuq ix-xhieda, l-istituzzjonijiet għandhom obbligu li jirreaġixxu immedjatament. Fl-aħħar mill-aħħar, il-ġustizzja mhijiex biss kwistjoni ta' sentenza. Hija wkoll kwistjoni ta' fiduċja. U dik il-fiduċja tinbena biss meta l-investigazzjonijiet ikunu professjonali, aggressivi fejn hemm bżonn, indipendenti minn kull influwenza, u trasparenti biżżejjed biex il-pubbliku jkun konvint li ħadd ma ngħata trattament preferenzjali. Il-pulizija b' ingwanti tal-ħarir ma' Schembri