Issue link: https://maltatoday.uberflip.com/i/1546284
07 analiżi illum • IL-ĦADD 23 T'AWWISSU 2026 tieden lil Valletta fir-ranch tiegħu u kien jirnexxilu jikseb informazzjoni minnu dwar l-investigazzjoni. F'recording, euma nstema' jgħid li Fenech kien "lagħab il-logħba ma' Valletta"; fil-Qorti spjega li kien qed jirreferi għall-eks uffiċ- jal għoli tal-pulizija. F'ġurnata oħra ta' xhieda, euma qal li recording kien sar fi żmien meta Valletta kien mistenni jiltaqa' ma' Fenech f 'Portomaso, waqt li kien hemm diskussjoni dwar il-possibbiltà li Valletta jitneħħa mill-investigazzjoni tal-qtil. Dawn huma allegazzjonijiet ta' euma u ma jistgħux jiġu trattati bħala prova li Valletta għadda informazzjoni illegalment lil Fenech. Iżda għall-istorja li qed toħroġ mix-xhieda, l-importanza tagħhom hija oħra. Fenech, fil-verżjoni ta' euma, ma kienx qed jipprova biss jiem minn bar- ra x'kien qed jagħmel il-korp tal-pulizija. Kien hemm il-perċezzjoni li seta' jkollu tieqa għal ġewwa. Kastilja u Keith Schembri L-istess tema tqum ripetutament meta jissemma Keith Schembri. euma kien ċar ħafna dwar punt wieħed: huwa insista li Schembri qatt ma tah flus biex tinqatel Daphne Caruana Galizia u qatt ma tah ordni biex iwettaq xi ħaġa. Huwa saħansitra qal li kien żball li f 'ċerti recordings jew kitbiet poġġa lil Schembri "fl-istess keffa" ma' Fenech. Iżda fl-istess ħin, euma baqa' jsostni li Fenech kien jgħidlu li Schembri kien qed jgħaddilu informazzjoni wara l-qtil. Huwa qal ukoll li Fenech kien iserraħlu rasu billi jgħidlu li Schembri kien "jidħol fin-nar għalih". F'recording ieħor, euma nstema' jitlob lil Fenech biex jistaqsi lil Schembri dwar investigazzjoni li kienet għaddejja fuqu. Skont euma, Fenech wieġbu li dik l-investigazzjoni kienet "spiċċat" u "mejta". F'episodju ieħor, euma qal li Johann Cremona kien wissieh li l-mowbajl tiegħu kien qed jiġi interċettat u tah parir biex jibdlu. Meta ġie mistoqsi minn fejn, skontu, Cremona seta' kiseb dik l-informazzjoni, euma wieġeb: "Keith Schembri." Hawnhekk jerġa' joħroġ l-istess mudell. Ma kienx biss Fenech jipprova jaħseb x'kien qed jiġri. Skont euma, kien hemm drabi meta dawk ta' madwaru kienu jitkellmu bħal- likieku kienu diġà jafu. "Ma nistax inċaqlaq id-data tal- arrest" Forsi l-aktar eżempju ċar ta' dan jinsab f 'messaġġ li Fenech bagħat lil euma: "Ma nistax inċaqlaq id-data tal-arrest." Il-kuntest jagħmilha aktar sinifikanti. euma kien qed jistaqsi dwar x'seta' jiġri lis-sieħba tiegħu u lil bintha. Fenech qallu li kien qed jaħdem biex jipproteġi "lin-nisa", iżda fl-istess ħin qallu li ma setax ibiddel id-data tal-arrest. Ix-xhieda ta' euma ma twiġibx minn fejn ġiet dik l-informazzjoni jew x'kien eżattament jaf Fenech dak il-ħin. Iżda l-kliem iqajjem mistoqsija ovvja: għaliex il-konverżazzjoni kienet qed isseħħ bħallikieku d-data ta' arrest kienet xi ħaġa magħrufa minn qabel? euma aktar tard xehed ukoll li jume- jn qabel l-arrest tiegħu stess kien diġà sar jaf li l-Pulizija kienet se taġixxi kontrih. Fl-istess perjodu, ix-xhud kien qed jgħix f 'biża' kontinwu li l-Pulizija kienet riesqa lejh. Imma l-konverżazzjonijiet li ppreżenta lill-ġurati juru li l-mod kif hu u Fenech kienu jitkellmu dwar dak il-biża', ma kienx wieħed ta' żewġ persuni kompleta- ment fid-dlam. Xi drabi kien jidher li kienu qed jippru- vaw jiskopru x'kienu jafu l-investigaturi. Drabi oħra, skont euma, kienu qed jippruvaw jinfluwenzaw dak li l-investig- aturi kienu se jisimgħu. "Inaddaf kollox" Aktar ma l-arrest deher qrib, aktar il-konverżazzjonijiet saru diretti. F'chat, Fenech qal lil euma biex "inaddaf kollox". Fil-Qorti, euma qal li fehem din l-istruzzjoni bħala waħda biex ineħħi materjal marbut mal-operat illegali tal-lottu tiegħu, kif ukoll recordings li kellu dwar il-qtil. Dak il-mument joħloq kuntrast qawwi mal-kumplament tal-istorja. Għax ir-recordings kienu proprju l-ħaġa li euma ma riedx jeqred. Huwa qal li beda jirrekordja lil Fenech għax kien jibża' li se jiġi tradut jew maqtul. Sejħilhom il-protezzjoni tiegħu u qal li mingħajrhom ħadd ma kien jem- men lilu kontra raġel li huwa ddeskriva bħala ferm aktar b'saħħtu minnu. Fenech, skont euma, seta' jkollu l-flus. Seta' jkollu l-kuntatti. Seta' jkollu informazzjoni. Imma euma kellu r-recordings. U dak bidel ir-relazzjoni ta' bejnieth- om. Il-bniedem li ma setax jikkontrolla Huwa hawnhekk li l-messaġġ "Int biss tinkwetani" jieħu l-veru piż tiegħu. F'chat murija lill-ġurati, Fenech qal lil euma: "Int biss tinkwetani. Ħaddieħor ma jista' jagħmilli xejn." euma qal lill-Qorti li fehem dan bħala biża' li hu seta' jċedi taħt il-press- joni u jmur għand il-pulizija. Fenech imbagħad kompla jassigurah li dejjem kien se jżommu miegħu. Il-frażi kważi ddawwar il-ġerarkija kollha li euma kien ilu jiddeskrivi. Tul ix-xhieda tiegħu, Fenech jidher bħala l-aktar wieħed b'saħħtu: ir-raġel bil- flus, il-kuntatti u l-informazzjoni; dak li seta' jserraħ ras euma meta kien jibża'; dak li, skont euma, kellu nies li seta' jdur fuqhom. euma, min-naħa l-oħra, kien qed jiddeskrivi lilu nnifsu bħala raġel beżgħan, dipendenti fuq Fenech u dejjem konvint li seta' jiġi sagrifikat. Iżda l-messaġġ jagħti stampa oħra. Għax għal kull informazzjoni li Fenech allegatament seta' jikseb minn barra, kien hemm ħaġa waħda li ma setax ikun jaf żgur: x'kien se jagħmel Melvin euma. Kien euma li kien jaf x'kien ġara bejn Fenech u l-aħwa Degiorgio, skont il-verżjoni tiegħu. Kien euma li kien qed iżomm ir-re- cordings. U kien euma li, jekk xi darba jiddeċiedi li jitkellem, seta' jdawwar dik l-informazzjoni kollha kontra l-bniedem li hu jgħid li għal tant żmien kien iserraħ- lu rasu. Għalhekk il-vera linja li tgħaqqad ix-xhieda mhijiex biss min seta' jgħaddi informazzjoni lil Fenech. Hija min kien jaf lil min, min kien jaf xiex, u min seta' jżomm lil min taħt kontroll. Skont euma, Fenech kien jaġixxi bħala raġel li kellu raġuni jemmen li l-in- formazzjoni kienet fuq in-naħa tiegħu. Sakemm l-informazzjoni bdiet tinżamm ukoll minn Melvin euma. U f 'dak il-mument, il-bniedem li euma kien ilu jqis bħala l-aktar wieħed b'saħħtu fil-kamra kellu prob- lema waħda li l-ebda kuntatt ma seta' jsolvilu. "Int biss tinkwetani." informazzjoni madwaru Silvio Valletta (lemin) jidher hawn mal-eks Kummissarju tal-Pulizija Lawrence Cutajar