Issue link: https://maltatoday.uberflip.com/i/1547168
Carmel Cacopardo 11 editorjal IL-ĦADD 18 T'OTTUBRU 2026 • illum ILLUM, MEDIATODAY LTD, VJAL IR-RIĦAN, SAN ĠWANN SĠN 9016 Tel: (356) 21 382741-3, 21 382745-6 • Fax: (356) 21 385075 Direttur Maniġerjali: SAVIOUR BALZAN • Editur: PAUL COCKS Ittri u Kummenti, Imejl: illum@mediatoday.com.mt I d-deċiżjoni li l-pjanijiet għal Forti Chambray jinbidlu biex jiġu salvati l-kwartieri storiċi tal-perjodu Brit- taniku hija pass pożittiv. Iżda wieħed ma jistax ma jistaqsix għaliex kellha tkun meħtieġa tant pressjoni pubblika biex il-Gvern u l-iżviluppaturi jaslu għal din il-konklużjoni. U, aktar minn hekk, għaliex il-protezzjoni legali li tant qed jintalab għadha ma ġietx garantita. Il-Ministeru għall-Wirt Nazzjonali ħabbar li, wara diskussjonijiet mal- iżviluppaturi, il-Master Plan ġie emendat biex jinkludi l-kwartieri storiċi. Madankollu, l-istqarrija tal-Gvern ma wegħditx protezzjoni ta' Grad 1, l-ogħla livell ta' skedar. Din hija d-differenza bejn li wieħed jirrikonoxxi l-valur ta' binja u li jiżgura li dak il-valur ma jkunx jista' jiġi kompromess minn deċiżjonijiet futuri. Taħt l-amministrazzjoni ta' Robert Abela, il-protezzjoni tal-wirt u tal-ispazji pubbliċi spiss tidher li hija sekondarja wara l-interessi kummerċjali. Il-wegħdiet ta' konservazzjoni jsiru aktar konkreti meta jsir impossibbli tinjora l-oppożizzjoni pubblika. Manoel Island hija eżempju ċar ta' din id-diskrepanza. Il-Prim Ministru esprima appoġġ għall-viżjoni li l-gżira tinbidel f 'park nazzjonali, viżjoni sostnuta minn petizzjoni bi kważi 30,000 firma. Imbagħad f 'Lulju, il-Planning Authority issanzjonat 20 court tal-padel li kienu nbnew illegalment u approvat għaxra oħra. L-għaqdiet ambjentali rreaġixxew b'rabja, u qalu li d-deċiżjoni tmur kontra l-wegħda li l-gżira tingħata lura lill-pubbliku bħala spazju miuħ. Dan iqajjem mistoqsija fundamentali: x'valur għandhom il-wegħdiet tal-Prim Ministru jekk l-awtoritajiet li jaqgħu taħt ir-responsabbiltà politika tal-Gvern jieħdu deċiżjonijiet li jidhru li jmorru fid- direzzjoni opposta? Il-Gvern jista' jwieġeb li l-Planning Authority għandha l-proċeduri tagħha u li l-kuntratti u l-permessi jridu jiġu trattati skont il-liġi. Iżda din ma tistax tkun tweġiba għal kollox. Il-Gvern għandu responsabbiltà li jiżgura li l-politika tiegħu tkun koerenti, li l-interess pubbliku ma jiġix relegat għal slogan u li l-wirt nazzjonali ma jiġix trattat bħala ostaklu li jrid jiġi nnegozjat mal-iżviluppaturi. Fil-każ tal-Forti Chambray, il-pjanijiet oriġinali li kienu jinkludu t-twaqqigħ parzjali tal-kwartieri ġew approvati mill-Planning Authority f 'Diċembru 2024. Kien biss wara kampanja sostnuta, appelli u l-attenzjoni internazzjonali li tqajmet il-possibbiltà li l-pjan jinbidel. Organizzazzjonijiet qed iwissu li mingħajr Grad 1, il-binja tista' xorta titlef l-integrità tagħha, anki jekk il-faċċata tibqa' wieqfa. Il-każijiet ta' Manoel Island u Forti Chambray għalhekk huma parti minn problema usa' ta' fiduċja fil-mod kif jittieħdu d-deċiżjonijiet dwar l-art, l-ambjent u l-wirt storiku. Il-Gvern jista' jippromovi parks nazzjonali, jiaħ diskussjonijiet mal-għaqdiet u joħroġ stqarrijiet dwar il-konservazzjoni, iżda dawn il-miżuri jitilfu l-kredibbiltà jekk id- deċiżjonijiet konkreti ma jirriflettux l-istess prinċipji. Abela għandu jiem li l-wirt storiku mhuwiex xi ħaġa li tista' tiġi salvata biss meta jkun hemm protesta. Il-Gvern għandu l-għodod politiċi u amministrattivi biex jagħti protezzjoni ċara lil siti li huma ta' importanza nazzjonali. Fil-każ tal-Forti Chambray, il-pass li jmiss għandu jkun l-iskedar ta' Grad 1. F'Manoel Island, għandu jkun hemm impenn ċar li l-interess pubbliku u l-aċċess miuħ ma jiġux issagrifikati għal proġetti kummerċjali. Għax inkella, ħadd ma jista' jikkritikana jekk nibqgħu naħsbu li Abela – u l-gvern tiegħu – jipproteġi l-wirt tal-pajjiż biss meta ma jkollux għażla oħra. Il-każ Forti Chambray: Għall-Gvern ta' Robert Abela, il-ħarsien storiku u kulturali huma sekondarji