Issue link: https://maltatoday.uberflip.com/i/1543557
08 aħbarijiet IL-ĦADD 1 TA' MARZU 2026 • illum opinjoni "Riċerka akkademika sabet li ħafna sidien jiddeskrivu l-annimali tagħhom bħala sors ta' appoġġ emozzjonali u motivazzjoni " Kelliem tal-Partit Nazzjonalista għall-Akkomodazzjoni Soċjali, Ġlieda Kontra l-Faqar, Esklużjoni Soċjali u Pensjonijiet IVAN BARTOLO Ħ afna drabi d-diskors ta' mibegħda jiġi difiż bħala "sempliċement kliem" jew jitwarrab bħala konsegwenza inevitabbli tal-libertà tal-espressjoni f 'soċjetà demokratika. Iżda l-kliem qatt mhu newtrali. Il-lingwa li nużaw tifforma l-attitudnijiet, tiġġustifika l-imġiba u, maż- żmien, toħloq il-klima soċjali li fiha ngħixu. Meta l-kliem jintuża biex jiddegrada, jeskludi jew jiddiżumanizza, il-konsegwenzi tiegħu jkunu reali u profondi. Id-diskors ta' mibegħda jikkontribwixxi direttament għad-diskriminazzjoni soċjali, u waħda mill-aktar effetti perikolużi tiegħu hija s-solitudni li jġiegħel lin-nies jgħixu fiha. Fil-qalba tiegħu, id-diskors ta' mibegħda jibgħat messaġġ ċar dwar min jappartjeni u min le. Meta individwi jew gruppi jiġu ppreżentati ripetutament bħala inferjuri, perikolużi jew mhux mixtieqa, dawn jiġu mbuttati gradwalment lejn it-truf tas-soċjetà. Dan mhux dejjem iseħħ b'mod spettakolari; ħafna drabi jidħol fil-ħajja ta' kuljum permezz ta' kummenti, postijiet fuq il-midja soċjali, ċajt jew narrattivi li jinnormalizzaw l-esklużjoni. Maż-żmien, dawk milquta jibdew jinternalizzaw il- messaġġ: int m'intix milqugħ. L-ispejjeż moħbija fuq is- saħħa mentali F'pajjiż żgħir bħal tagħna, fejn il-ħajja soċjali hija marbuta mill-qrib u r-reputazzjonijiet jinxterdu malajr, l-impatt ikun aktar qawwi. Meta persuna ssir mira ta' diskors ostili minħabba l-oriġini tagħha, ir-reliġjon, l-orjentazzjoni sesswali, id- diżabilità jew il-fehmiet politiċi tagħha, is-sens ta' espożizzjoni jkun qawwi. Il-biża' mhuwiex biss ta' insulti verbali, iżda wkoll tal-konsegwenzi soċjali — ġudizzju fuq il-post tax-xogħol, tgħajjir fis-skiet jew esklużjoni sottili mill-ħajja komunitarja. Hawnhekk id- diskriminazzjoni tinbidel f 'solitudni. Ħafna nies jirreaġixxu billi jirtiraw. Jevitaw spazji pubbliċi, diskussjonijiet online jew attivitajiet soċjali fejn iħossu li jistgħu jiġu umiljati jew attakkati. Oħrajn jagħżlu s-skiet flok il-parteċipazzjoni, mhux għax m'għandhomx x'jgħidu, iżda għax jitilfu s-sens ta' sigurtà. Is-solitudni, f 'dan il-kuntest, mhijiex għażla libera, iżda mekkaniżmu ta' difiża kontra ambjent ostili. L-effetti ta' din l-esklużjoni huma dokumentati sew. L-iżolament soċjali fit-tul għandu impatt serju fuq is- saħħa mentali, inklużi livelli ogħla ta' ansjetà, depressjoni u telf tas-sens ta' stima personali. Meta d-diskors ta' mibegħda jsir parti mil-lingwa pubblika, ikun qed inaqqar bil-mod il-mod il-fiduċja soċjali u l-benesseri psikoloġiku ta' bosta ċittadini. Iżda d-diskors ta' mibegħda ma jagħmilx ħsara biss lil min hu fil-mira tiegħu. Jagħmel ħsara lis-soċjetà kollha billi jnaqqas l-ispazju għall-empatija u d-djalogu. Meta gruppi sħaħ jiġu ppreżentati bħala problema li trid tiġi kkontrollata, aktar milli bħala nies li jistħoqqilhom li jiniehmu, ir-relazzjonijiet umani jissostitwuhom is-suspetti u l-isterjotipi. Soċjetà maqsuma f '"aħna" u "huma" ma tistax tkun soċjetà koeżiva. Ir-rwol tal-midja u d-dinja diġitali Il-midja diġitali kompliet tgħolli dawn ir-riskji. Il- pjattaformi online jippermettu li diskors dannuż jinfirex b'veloċità kbira u, ħafna drabi, mingħajr responsabbiltà. L-anonimità tinkoraġġixxi l-krudeltà, filwaqt li l-algoritmi jippremjaw l-għadab u l-polarizzazzjoni. Għal min ikun fil-mira, ma jibqax hemm spazju privat. Il- mibegħda ssegwih sal-kmamar tiegħu stess, u s-solitudni ssir kważi inevitabbli. Bħala Oppożizzjoni responsabbli, nemmnu li l-ġlieda kontra dan il-fenomenu ma tfissirx li ndgħajfu l-libertà tal-espressjoni. Bil-kontra, demokrazija b'saħħitha tiddependi fuq dibattitu miuħ u pluralità ta' fehmiet. Iżda hemm differenza ċara bejn kritika u disprezz, bejn diskussjoni u diżumanizzazzjoni. Il-libertà tiġi dejjem akkumpanjata mir- responsabbiltà. Il-bżonn ta' bidla kulturali Il-bidla ma tiġix biss mil- liġijiet, għalkemm dawn huma importanti. Teħtieġ bidla kulturali. Il-media, l-edukaturi, il-mexxejja politiċi u kull ċittadin għandhom sehem fit-ton tad-diskors pubbliku. Il-mod kif nagħżlu kliemna, kif nikkoreġu narrattivi ta' mibegħda u kif nagħtu spazju lil dawk li spiss jiġu mwarrba jista' jagħmel differenza reali. Fl-aħħar mill-aħħar, irridu niakru li wara kull tikketta hemm persuna. Meta soċjetà tittollera kliem li jimbotta lin-nies fis-skiet u fl-iżolament, tkun qed tfaqqar lilha nnifisha. Jekk irridu Malta msejsa fuq is-solidarjetà, ir- rispett u d-dinjità tal-bniedem, irridu nieħdu bis-serjetà l-ħsara siekta tad-diskors ta' mibegħda. Il-kliem jista' jifred, iżda jista' wkoll ifejjaq. L-għażla hija tagħna lkoll. Id-diskors ta' mibegħda jsaħħaħ id-diskriminazzjoni u jwassal għas-solitudni Meta persuna ssir mira ta' diskors ostili minħabba l-oriġini tagħha, ir-reliġjon, l-orjentazzjoni sesswali, id-diżabilità jew il-fehmiet politiċi tagħha, is-sens ta' espożizzjoni jkun qawwi