Issue link: https://maltatoday.uberflip.com/i/1546366
05 analiżi illum • IL-ĦADD 30 T'AWWISSU 2026 fid-djar Maltin fost l-ogħla fl-UE kien €28.96 għal kull 100 kWh. Dan kien żieda żgħira minn €28.79 fl-ewwel nofs tas-sena. F'Malta, il-prezz kien €12.82 għal kull 100 kWh. Dan jagħmel lil Malta t-tieni l-irħas pajjiż tal-UE għall-elet- triku domestiku, wara l-Ungeri- ja, fejn il-prezz kien €10.82, u qabel il-Bulgarija b'€13.55. Il-kuntrast ma' pajjiżi oħra huwa enormi. Fl-Irlanda, il- prezz kien €40.42 għal kull 100 kWh; fil-Ġermanja €38.69 u fil-Belġju €34.99. Għalhekk, konsum ogħla f 'Malta mhux neċessarjament ifisser kontijiet tal-elettriku ogħla minn dawk ta' familji f 'pajjiżi oħra. Jekk familja Maltija tikkon- sma 500 kWh f 'perjodu par- tikolari, pereżempju, il-kom- ponent tal-prezz ibbażat fuq il-medja Eurostat ta' €12.82 għal kull 100 kWh ikun madwar €64. F'pajjiż fejn il-prezz ikun €40.42 għal kull 100 kWh, l-istess kon- sum ikun jikkorrispondi għal aktar minn €200. Naturalment, dan huwa kalkolu illustrattiv ibbażat fuq il-prezz medju għal kull 100 kWh u mhux kont individwali. Il-kont attwali jiddependi fuq il-konsum, it-tariffa, il-kategori- ja tal-konsumatur u l-kompo- nenti applikabbli. Malta tibqa' rħisa anke meta wieħed iqis il-qawwa tal- infiq Il-pożizzjoni ta' Malta tidher saħansitra aktar favorevoli meta l-prezzijiet jiġu kkalkulati skont il-purchasing power standard, jiġifieri b'metodu li jippermetti paragun aħjar tal-piż tal-prez- zijiet bejn ekonomiji b'livelli differenti ta' dħul u prezzijiet. Fit-tieni nofs tal-2025, Malta kellha l-inqas prezz tal-elettriku għall-familji fl-UE fuq il-bażi tal-PPS, b'14.09 għal kull 100 kWh. L-Ungerija kienet fit-tieni post bi 15.10, filwaqt li l-Fin- landja kienet it-tielet bl-inqas prezz, bi 18.77. Bil-maqlub, ir-Rumanija kellha l-ogħla prezz fuq din il- bażi, 49.52 għal kull 100 kWh, segwita miċ-Ċekja bi 38.65 u l-Polonja b'37.15. Dan iwassal għal konklużjoni interessanti: il-Maltin jużaw ħafna elettriku, iżda jħallsu relattivament ftit għalih meta mqabbla mal-maġġoranza tal-Ewropej. Dan ma jfissirx li l-konsum m'għandux prezz Il-prezz li jidher fuq il-kont mhuwiex l-uniku spiża assoċjata mal-konsum. Konsum ogħla jfisser domanda ogħla fuq il-grid, aktar kapaċità meħtieġa, aktar investiment fl-in- frastruttura u aktar elettriku li għandu jiġi prodott jew importat. Id-dejta Maltija turi li fl-2024 l-elettriku kollu fornut f 'Malta kien ta' 3,106.1 GWh, żieda ta' 6.5% fuq l-2023. Il-produzzjoni netta mill-impjanti kienet tam- monta għal 58.1% tal-provista, l-importazzjonijiet netti għal 31.1% u s-sorsi rinnovabbli għal 10.8%. Għalhekk, kull żieda fil-kon- sum domestiku għandha wkoll dimensjoni nazzjonali. Mhux biss qed jiżdied il-kont potenzjali tal-familja; qed jiżdied ukoll il-piż fuq sistema li trid tissodisfa d-domanda fl-aktar ħinijiet diffiċli. Dan huwa partikolarment importanti fis-sajf, meta l-użu tal-arja kundizzjonata jista' jwas- sal għal żidiet qawwija fid-do- manda fi żmien qasir. Il-mistoqsija għall-futur Id-dejta tal-Eurostat tagħti lil Malta problema li fl-istess ħin hija wkoll opportunità. Il-pajjiż għandu waħda mill-ogħla rati ta' konsum domestiku tal-elettriku ras għal ras fl-UE, u l-aktar żieda qaw- wija fil-konsum tal-familji bejn l-2014 u l-2024. Fl-istess waqt, għandu prezzijiet tal-elettriku fost l-aktar baxxi fl-Ewropa. Din il-kombinazzjoni tis- ta' tgħin biex tispjega għaliex id-domanda kibret daqshekk. Meta l-elettriku jkun relat- tivament irħis, hemm inqas inċentiv ekonomiku biex familja tnaqqas il-konsum. U f 'pajjiż sħun bħal Malta, fejn l-arja kundizzjonata tista' tkun meħtieġa għal perjodi twal, il-konsum jista' jikber malajr. Iżda hemm ukoll it-tieni naħa tal-munita. Aktar pannelli solari, apparat aktar effiċjenti, insulazzjoni aħjar, sistemi ta' kontroll intelliġenti u konsum aktar mifrux matul il-ġurnata jistgħu jgħinu biex id-domanda tiġi kkontrollata mingħajr ma tonqos il-kwalità tal-ħajja. Id-dejta Maltija dwar il-foto- voltajċi diġà tindika żieda qawwija fil-kapaċità domesti- ka. Skont l-NSO, fl-2025 kien hemm 36,243 sistema fotovolta- jka installata, minn 35,115 fl- 2024 u 33,913 fl-2023. Is-settur domestiku kien responsabbli għal 93.2% tal-pannelli instal- lati. Dan jista' jsir wieħed mill-el- ementi ewlenin biex il-pajjiż ilaħħaq mad-domanda li qed tikber. Pajjiż li qed jibdel il-mod kif juża l-enerġija Il-messaġġ ewlieni li joħroġ mid-dejta tal-Eurostat mhu- wiex sempliċement li Malta tikkonsma ħafna elettriku. Huwa li Malta qed tikkonsma aktar u aktar elettriku, f 'ħin meta l-konsum domestiku totali tal-enerġija fl-UE qed jonqos. Bejn l-2014 u l-2024, l-UE naqqset il-konsum domestiku tal-elettriku tagħha bi 3.3%, filwaqt li Malta żiditu b'66%. U fl-2024, l-elettriku kien jammonta għal 41% tal-kon- sum finali tal-enerġija f 'Malta, l-ogħla proporzjon fost il-pajjiżi tal-Unjoni. Fl-istess waqt, Malta tinsab f 'pożizzjoni mhux tas-soltu fejn il-prezz li jħallas il-konsumatur huwa fost l-aktar baxxi fl-Ew- ropa. Għalhekk, l-isfida għas-snin li ġejjin mhijiex sempliċement kif jinżamm il-prezz baxx. Hija kif Malta tista' tkom- pli toffri elettriku affordabbli filwaqt li ma tħallix id-doman- da tikber b'rata li l-infrastrut- tura ma tkunx kapaċi tlaħħaq magħha. Il-futur tal-enerġija f 'Malta għalhekk mhux se jkun deċiż biss minn kemm jiswa kilo- watt-hour. Se jkun deċiż minn kemm-il kilowatt-hour tintuża, meta tin- tuża, minn fejn jiġi l-elettriku u kemm minn dak l-elettriku jkun jista' jiġi ġġenerat lokalment minn sorsi nodfa. Il-familji Maltin diġà qegħ- din jagħtu tweġiba waħda għal din l-istorja: qed jużaw aktar elettriku minn qabel. Il-mis- toqsija li jmiss hija jekk is-sis- tema Maltija hix se tkun kapaċi timmaniġġja din iż-żieda b'mod sostenibbli. U hekk kif is-sjuf isiru aktar sħan, l-arja kundizzjonata tibqa' taħdem aktar u l-elettrifikazz- joni tkompli tidħol f 'kull aspett tal-ħajja ta' kuljum, jidher li d-domanda għall-elettriku mhi- jiex kwistjoni li se tisparixxi. Għall-kuntrarju, tista' ssir waħda mill-aktar sfidi impor- tanti tal-infrastruttura Maltija fl-10 snin li ġejjin. Il-konsum tal-elettriku fid-djar fl-2024: Bidla fir-rata gigawatt-hour mill-2015