Issue link: https://maltatoday.uberflip.com/i/1546490
05 analiżi illum • IL-ĦADD 6 TA' SETTEMBRU 2026 IL-ĠURI TA' YORGEN FENECH Għal disa' snin, il-mistoqsija kienet imdendla fuq Malta bħal sħaba li ma riditx titlaq. Min ordna lil dawk l-irġiel biex joqtlu lil Daphne Caruana Galizia? Min ħallas? Min kien jaf? Min ipprova jikkontrolla l-ħsara wara li l-bomba splodiet u qerdet il-karozza tagħha fil-Bidnija fis-16 ta' Ottubru 2017? U, fuq kollox, min kien il-moħħ wara qtil li biddel Malta, waqqa' gvern u wassal għal investigazzjonijiet internaz- zjonali u għal inkjesta pubblika li sabet li l-Istat kien ħoloq klima ta' impunità? Għal ħafna, it-tweġiba kienet ilha magħrufa: Yorgen Fenech. Il-prosekuzzjoni marret il-Qorti b'din it-teżi. Fenech, wieħed mill-aktar negoz- janti magħrufa ta' Malta, kien li kkum- missjona l-qtil u ffinanzja l-operazzjoni permezz ta' Melvin euma. Iżda wara ġuri ta' madwar xahrejn, 55 jum ta' smigħ, ammont enormi ta' evidenza diġitali u għexieren ta' xhie- da, disa' ġurati ħarġu b'verdett li qal l-oppost. Mhux ħati. Tmien ġurati kontra wieħed fuq l-ew- wel akkuża — kompliċità fil-qtil volon- tarju ta' Daphne — u l-istess fuq it-tieni akkuża, dik ta' assoċjazzjoni kriminali. Fenech għalhekk telaq mill-awla bħala persuna lliberata. Iżda l-verdett ma weġibx il-mistoqsija dwar min ikkummissjona l-qtil. Fil-fatt, qajjem aktar dubji minn qatt qabel. Kollox beda b'€150,000 Il-prosekuzzjoni bbażat il-każ tagħha fuq pilastru ewlieni: Melvin euma. euma ma kienx xhud ordinarju. Kien il-middleman li ammetta l-involvi- ment tiegħu fil-konfoffa, u li wara ngħata maħfra presidenzjali b'rabta mal-każ tal-qtil kif ukoll ma' każijiet kriminali oħra. L-Imħallef Edwina Grima fakkret lill-ġurati li l-maħfra kienet tkopri ħames każijiet, fosthom il-qtil ta' Daphne u każijiet ta' ħasil ta' flus u hold-ups. euma qal li kien Yorgen Fenech li tah l-ordni biex iqab- bad lil xi ħadd biex joqtlu lil Caruana Galizia. Qal li Fenech kien tah €150,000 għall-qtil. U fuq dan il-prosekuzzjoni ppruvat tibni l-każ kollu. Iżda euma kellu problema waħda enormi: il-kredibbiltà. Id-difiża ma kinitx qed tipprova biss turi li euma kien kriminal. Dak kien diġà magħruf. Kellha turi li kien persuna li seta' jbiddel il-verżjoni tiegħu, jesaġera, jin- terpreta jew saħansitra jivvinta elementi biex isalva lilu nnifsu. U dan għamlitu b'mod sistematiku. Kull kontradizzjoni saret arma. Kull dettall li ma kienx jaqbel ma' xhud ieħor sar mistoqsija. Kull parti mill-istorja li ma kinitx sostnuta minn evidenza indip- endenti saret punt ta' dubju. U l-prosekuzzjoni wieġbet li euma ma kellux għalfejn ikun perfett. Għax, minbarra kliemu, kien hemm ir-record- ings. Il-vuċi ta' Fenech stess euma kien irreġistra konverżazz- jonijiet ma' Fenech. U dawk ir-record- ings taw lill-ġurati xi ħaġa differenti minn sempliċi "qal dan" kontra "qal dak". Kien hemm il-vuċi tal-akkużat innifsu. Il-prosekuzzjoni qalet lill-ġurati biex jisimgħu mhux biss x'qal Fenech, iżda x'ma qalx, kif wieġeb, x'kien il-kuntest u x'kien jaf. Meta tqajmet il-kwistjoni tal-€150,000, il-prosekuzzjoni enfasizzat il-kliem "Nif- takar" bħala wieħed mill-indikazzjonijiet li Fenech ma kienx qed jiċħad sempliċe- ment l-eżistenza tal-ħlas. U l-akkuża ppruvat tagħmel argument aktar wiesa': persuna li ma kellha xejn x'taqsam mal-qtil ma kinitx titkellem ma' euma b'dak il-mod dwar il-qtil, il-flus u l-investigazzjoni. Kien hawn li l-prosekutur Godwin Cini kkonfronta lil Fenech bil-frażi: "Hemm il-marki tiegħek f 'dal-qtil." Fenech wieġeb: "Mhux veru." Dil-konfrontazzjoni kienet simbolika f 'dal-ġuri kollu. Lill-ġurati, il-prosekuzzjoni qaltilhom: ħarsu lejn il-munzell kollu. Id-difiża qaltilhom: kull biċċa tal-munzell trid tiġi ppruvata. Il-prosekuzzjoni: katina li kellha twassal għal Fenech L-istrateġija tal-prosekuzzjoni kienet essenzjalment waħda ta' katina ta' ċirkostanzi. euma kien l-ewwel ħolqa. Il-€150,000 kienet oħra. Ir-record- ings oħra. Imbagħad ġew dawk li wettqu l-qtil. George u Alfred De- giorgio u Vince Muscat kienu diġà ġew ikkun- dannati b'rabta mal- qtil. Il-prosekuzzjoni riedet turi li wara l-eżekuzzjoni kien hemm persuna oħra: dik li tat l-ordni. Il-każ għalhekk ma kienx sempliċe- ment "euma kontra Fenech". Kien: euma, ir-recordings, il-flus, il-kuntatti, id-dokumenti, ix-xhieda tal-qattiela, ir-relazzjonijiet politiċi, l-informazzjoni dwar l-investigazzjoni, u l-imġiba ta' Fenech. Il-prosekuzzjoni qalet lill-ġurati, essenzjalment, li jistgħu jippruvaw jispjegaw kull biċċa waħedha. Imma jekk tgħaqqadhom kollha, il-konklużjoni tkun inevitabbli. Kienet strateġija b'saħħitha. Iżda kellha riskju. Għax katina ta' evidenza hija b'saħħitha biss daqs l-aktar ħolqa dgħajfa tagħha. Id-difiża: "L-id moħbija" Id-difiża għażlet triq differenti. Minflok ma ppruvat sempliċement tgħid lill-ġurati li Fenech kien innoċen- ti, ippruvat toħloq xenarju alternattiv. Il-qofol tal-argument finali kien espress fil-kliem "l-id moħbija". U f 'dan ix-xenarju, l-enfasi kienet fuq Keith Schembri. Il-messaġġ tad-difiża kien ċar: jekk il-prosekuzzjoni qed tgħid li Fenech kien il-moħħ, għaliex il-provi ma jippuntawx b'mod aktar ċar lejn persuni oħra li kell- hom motiv, poter u konnessjonijiet? L-avukati ta' Fenech ippruvaw jibnu katina oħra. "Kollox jipponta lejn Keith." Din kienet waħda mill-frażijiet ewlenin tal-argument tad-difiża. Id-difiża ma kellhiex għalfejn tipprova li Schembri kien il-qattiel. Lanqas kellha tipprova li Schembri kien il-moħħ. Kellha biss tikkonvinċi lill-ġurati li hemm possibbiltà raġonevoli li l-istorja ma kinitx dik ippreżentata mill-prose- kuzzjoni. U hawnhekk id-difiża kienet qed tilgħab fuq l-aktar prinċipju importanti ta' ġuri kriminali: jekk hemm dubju raġonevoli, l-akkużat irid jibbenefika minnu. Keith Schembri: xhud, suspett politiku u ċentru tal-konfront Ix-xhieda ta' Keith Schembri kienet fost l-aktar mumenti sensittivi tal-ġuri. Schembri ċaħad li kellu x'jaqsam mal- qtil. Iżda mbagħad qal xi ħaġa li kienet daqstant splussiva: li Fenech kien b'xi mod implikah li kellu involviment fil-qtil ta' Daphne. Yorgen Fenech: Il-ġuri li kellu jwieġeb min ordna l-qtil ta' Daphne — u spiċċa mingħajr ħati IKOMPLI FIL-PAĠNA LI JMISS >