Issue link: https://maltatoday.uberflip.com/i/1544605
02 aħbarijiet IL-ĦADD 26 T'APRIL 2026 • illum 'Ġenerazzjoni ħielsa mit-tipjip' Id-dilettanti f 'Għawdex għadhom mingħajr aċċess għall-Villaġġ tal-Karnival tax-Xewkija EMAN FARRUGIA Ir-Renju Unit qiegħed joqrob lejn l-implimentazzjoni ta' wieħed mill-aktar kontrolli estensivi tat-tabakk fid-dinja, hekk kif il-Liġi dwar it-Tabakk u l-Vapes tal-Parlament qiegħda fil-qrib sabiex tingħata l-ap- provazzjoni rjali taħt ir-Re Karlu III. Skont il-liġi l-ġdida, tfal ta' 17-il sena jew iżgħar qatt ma jitħallew legalment jixtru sigaretti jew pro- dotti oħra tat-tabakk, u b'hekk ef- fettivament jitneħħa gradwalment il-bejgħ legali tat-tabakk għal kull min twieled fl-1 ta' Jannar 2009 jew wara. F'kummenti ma' din il-gazzetta, il-kelliem tal-Partit Nazzjonalista għas-Saħħa Stephen Spiteri qal li miżuri bħal dawn għandhom jiġu kkunsidrati, iżda jinnota kontra- dizzjoni fil-fatt li Malta ssegwi l-linja tar-Renju Unit meta wieħed jikkunsidra l-fatt li Malta ddekrim- inalizzat l-użu tal-kannabis fl-2021. Kif se taħdem il-projbizzjoni tal-età Mill-1 ta' Jannar 2027, l-età le- gali għax-xiri tat-tabakk fir-Renju Unit se tiżdied b'sena kull sena, li jfisser li l-limitu se jitla' gradwal- ment minn 18 għal 19, 20, u lil hinn. Minħabba din iż-żieda kon- tinwa fl-età, l-adolexxenti mwielda wara l-2009 qatt mhu se jilħqu l-età meħtieġa skont il-liġi, u b'hekk ma jkunux eleġibbli b'mod permanenti biex jixtru s-sigaretti. Il-gvern jistma li l-politika tista' tgħin sabiex tnaqqas in-numru ta' adulti li jpejpu b'madwar 1.7 miljun sal-2075. Il-leġiżlazzjoni tkopri wkoll pro- dotti tal-vaping orjentati lejn iż- żgħażagħ, bil-vapes li jintremew diġà pprojbiti fir-Renju Unit qabel il-projbizzjoni usa'. Il-Ministri se jiksbu setgħat biex jirregolaw il-prodotti tat-tabakk u n-nikoti- na, inklużi togħmiet, imballaġġ, u wirjiet, u sabiex jespandu ż-żoni ħielsa mit-tipjip u l-vape li issa huma fis-seħħ. Il-projbizzjoni eżistenti tat-tip- jip ġewwa se tiġi estiża għal ħafna spazji pubbliċi barra, inklużi ġon- na pubbliċi, żoni barra l-iskejjel, u sptarijiet, u l-vaping se jkun ip- projbit ukoll f 'dawn iż-żoni skont ir-regoli tat-tipjip. Il-vaping ġewwa l-karozzi se jkun illegali jekk xi ħadd taħt it-18-il sena jkun preżenti, u dan huwa konformi mar-regoli dwar it-tipjip li ilhom fis-seħħ. Madankollu, il-miżuri ma jippro- jbixxux it-tipjip fi djar privati jew f 'postijiet fil-beraħ bħal pubs u bajjiet, li jibqgħu eżentati mir-reg- oli l-ġodda. Il-gvern se jintroduċi sistema ta' reġistrazzjoni nazzjona- li għall-prodotti kollha tat-tipjip u tal-vaping li jidħlu fir-Renju Unit, u b'hekk jissikka l-kontroll fuq dak li jasal fis-suq. Il-bejjiegħa jistgħu jaffaċċjaw penali finanzjarji jekk ibigħu lil xi ħadd li mhux intitolat li jixtri pro- dotti tat-tabakk jew tan-nikotina, inklużi kontrolli tal-verifika tal-età li ma jgħaddux. Il-Ministri jgħidu li l-abbozz ta' liġi huwa mfas- sal, kemm sabiex inaqqas l-użu tat-tabakk fost iż-żgħażagħ, kif ukoll sabiex iżid il-konformità fost il-ħwienet u l-bejjiegħa online. Reazzjoni politika u pubblika L-Abbozz dwar it-Tabakk u l-Vapes gawda appoġġ wiesa' minn diversi partiti, bil-Membri Parlamentari Laburisti, Kon- servattivi, u Liberali Demokratiċi jappoġġjaw fil-biċċa l-kbira l-qafas tal-"ġenerazzjoni ħielsa mit-tipjip" minkejja dibattiti preċedenti dwar il-mekkaniżmu eżatt taż-żieda fl-età. Il-Ministru tas-Saħħa Wes Streeting iddeskriva l-liġi bħala "mument storiku għas-saħħa tan-nazzjon", u wiegħed ġener- azzjoni protetta mill-vizzju tul il-ħajja. Stħarriġ tal-opinjoni pubblika kkummissjonat minn attivisti tas- saħħa juri li madwar żewġ terzi tal-adulti fir-Renju Unit jappoġġ- jaw il-projbizzjoni ġenerazzjonali, bil-maġġoranza ta' dawk li jpejpu bħalissa jappoġġjawha. Gruppi kummerċjali bħall-Brit- ish Retail Consortium laqgħu l-protezzjonijiet tas-saħħa iżda jwissu dwar sfidi ta' infurzar u riskji potenzjali tas-suq l-iswed jekk il-penali ma jkunux ibbi- lanċjati b'appoġġ prattiku għall- bejjiegħa. Paraguni internazzjonali: New Zealand u oħrajn Il-pjan tar-Renju Unit jirrifletti mill-qrib il-passi meħuda minn New Zealand, li għaddiet l-Att ta' Emenda tal-2022 dwar l-Ambjenti Ħielsa mit-Tipjip u l-Prodotti Regolati, li jipprojbixxi l-bejgħ tat-tabakk affumikat lil kull min twieled fl-1 ta' Jannar 2009 jew wara u jnaqqas drastikament l-għadd ta' bejjiegħa tat-tabakk liċenzjati. Madankollu, l-aġenda oriġinali ta' New Zealand "Smokefree 2025" minn dakinhar ġiet imnaqqsa minn bidla fil-gvern, u dan ħassar l-immaġni preċedenti tal-ewwel darba fid-dinja. Pajjiżi oħra, inklużi l-Kanada u diversi stati membri tal-Unjoni Ewropea, introduċew limiti aktar stretti tal-età tal-vape u pro- jbizzjonijiet fuq ir-reklamar, iżda l-mudell tal-età tal-bejgħ li dejjem jiżdied fir-Renju Unit huwa fost l-aktar ambizzjuż. Dawk li jappoġġjawh jargu- mentaw li l-approċċ tar-Renju Unit jista' jsir pjan globali, filwaqt li l-kritiċi jinsistu li kwalunkwe suċċess jiddependi fuq infurzar robust, aċċess għal appoġġ għall- waqfien mit-tipjip, u trattament ġust għan-negozji ż-żgħar. Mill-1 ta' Jannar 2027, l-età legali għax-xiri tat-tabakk fir-Renju Unit se tiżdied b'sena kull sena Fir-Renju Unit, projbizzjoni assoluta tas-sigaretti għal min twieled wara l-2009 Id-dilettanti tal-Karnival f 'Għawdex għadhom qegħdin jistennew sabiex ikoll- hom post adattat fejn jistgħu jimirgħu fit-talenti tagħhom minħabba d-dewmien fit-twaqqif ta' Villaġġ tal-Karnival fis-sit magħruf bħala ta' Kajselli fix-Xewkija, minkejja snin ta' wegħdiet. Is-sit huwa art pubblika tal-gvern u ġie elenkat bħala post iddedikat għal imħażen tal-Karnival Il-kwistjoni reġgħet tqajmet fil-Parla- ment fis-26 ta' Marzu, 2026, meta l-Mem- bru Parlamentari Nazzjonalista Chris Said staqsa lill-Ministru ta' Għawdxin u tal-Ippjanar Clint Camilleri permezz tal-mistoqsija parlamentari 35586. Said enfasizza li saru wegħdiet ripetuti f 'dawn l-aħħar snin għal spazju tax-xogħol fejn il-kumpaniji u d-dilettanti tal-karnival jistgħu jippreparaw il-karrijiet tagħhom. Huwa nnota li l-biċċa l-kbira tad-dil- ettanti għadhom ma jistgħux jaċċessaw Kajselli, anke jekk is-sit jidher mgħammar bil-faċilitajiet meħtieġa. In-nuqqas ta' post xieraq qiegħed iġiegħel lill-parteċipanti sabiex jiddependu fuq spazji improvviżati. Camilleri wieġeb li l-informazzjoni kienet għadha qed tinġabar u li se tingħata fiż-żmien li ġej. Ma tħabbret l-ebda skeda ta' żmien għall- proġett.