MediaToday Newspapers Latest Editions

ILLUM 17 MAY 2026

Issue link: https://maltatoday.uberflip.com/i/1544988

Contents of this Issue

Navigation

Page 20 of 35

Nitkellmu ma' Graziella Attard Previ Graziella Attard Previ, Kandidat tal-Partit Nazzjonalista li se tkun qed jikkontesta l-elezzjoni ġenerali fuq id-9 u l-10 distrett titkellem ma' din il-gazzetta Bħala kandidat, x'ideat ġodda ġġib lis-sistema politika ta' Malta? Jiena nixtieq li fil-politika nagħti perspettiva ffurmata mid-diversi rwoli li kelli u l-esperjenzi tal-ħajja, li toffri ħarsa bilanċjata, soda u tassew ħolistika. Jiena għandi aktar minn 23 sena esperjenza professjonali bħala social worker fejn ħdimt mill-qrib mar-realtajiet kumplessi li qed taffaċċ- ja s-soċjetà tagħna. Għalhekk nifhem li hemm bżonn li nisimgħu vuċijiet li spiss ma jinstemgħux, nagħtu widen għat-tbatija siekta, u nkunu qrib per- suni li ħafna drabi jkunu emarġinati jew żvantaġġjati. Lil hinn mill-ħajja professjonali tiegħi, jiena wkoll omm, nanna u bint. Għaldaqstant ngħix kuljum ir-realtajiet ta' ġenerazzjonijiet differenti, u nifhem mill-esperjenza diretta l-ansjetajiet, il-bżonnijiet u l-aspirazzjonijiet li joħorġu f 'kull fażi tal-ħajja. L-esperjenza professjonali u dik personali tippermettili nħares lejn il-kwistjonijiet soċjali b'empatija, profondità u perspettiva fit-tul. Għalhekk nista' nġib nifs ġdid tant meħtieġ fis-sistema politika tagħna. Semmi tliet sfidi urġenti li qed jaffaċċja l-pajjiż fil-ħames snin li ġejjin? Apparti ż-żieda esaġerata fil-popo- lazzjoni u t-traffiku — li kulħadd isemmi — ngħid li Malta qed aiffaċċja wkoll dawn l-isfidi ewlenin: • Ir-rata baxxa tat-twelid f 'Malta • It-tnaqqir tal-kwalità tal-ħajja • Id-dgħufija tar-rabtiet soċjali u tal- ħajja fil-komunità minħabba l-bidliet demografiċi mgħaġġla u l-istil ta' ħajja li qegħdin ngħixu. Waħda mill-akbar sfidi hija r-ra- ta baxxa tat-twelid f 'Malta. Illum għandna waħda mill-inqas rati tat-twelid fl-Ewropa, u dan għandu implikazzjonijiet serji fit-tul. Dan ifisser popolazzjoni li qed tixjieħ b'rata mgħaġġla, pressjoni dejjem tikber fuq il-pensjonijiet u s-servizzi tas- saħħa, u tnaqqis fil-ħaddiema lokali. Filwaqt li l-migrazzjoni għenet biex jinżamm it-tkabbir ekonomiku, ma tistax tissostitwixxi l-istabbiltà soċjali u demografika li tiġi meta l-familji Maltin iħossuhom kunfidenti li jkoll- hom it-tfal. Illum, ħafna nies qed jipposponu — jew saħansitra jevitaw li jsiru ġenituri minħabba l-ispejjeż għoljin tad-djar, sigħat twal tax-xogħol, u nuqqas ta' bilanċ bejn ix-xogħol u l-ħajja privata. Biex nindirizzaw din l-isfida hemm bżonn ta' politika li tassew tappoġġja l-ħajja tal-familja, mhux biss finan- zjarjament, iżda wkoll permezz ta' childcare aħjar, arranġamenti tax-xog- ħol aktar flessibbli, u akkomodazzjoni affordabbli. Sfida oħra urġenti hija t-tnaqqir tal-kwalità tal-ħajja. Minkejja t-tk- abbir ekonomiku, ħafna nies iħossu li l-kwalità tal-ħajja tagħhom qed tonqos, u din il-preokkupazzjoni qed tinfirex dejjem aktar. It-tkabbir ekono- miku mhux qed jittraduċi ruħu b'mod ugwali fil-benesseri ta' kulħadd. Żieda fil-prezzijiet tal-propjetà, degradazzjo- ni ambjentali, storbju eċċessiv, u t-telf ta' spazji miftuħa qed jagħmlu l-ħajja ta' kuljum aktar stressanti, speċjal- ment f 'żoni urbani bħalma huma d-distretti tiegħi. Fl-istess ħin, l-għoli tal-ħajja żdied aktar malajr mid-dħul ta' ħafna familji, u dan qed iħalli ħafna nies iħossuhom taħt pressjoni finanzjarja minkejja ċifri ekonomiċi pożittivi. Il-kwalità tal-ħajja hija ħafna aktar mill-GDP; hija dwar jekk in-nies iħossuhomx b'saħħith- om, siguri, marbuta mal-komunità tagħhom, u kapaċi jgawdu l-ambjent ta' madwarhom. L-isfida vera fil-poli- tika hija li nsibu bilanċ aħjar sabiex il-progress ekonomiku jimxi id f 'id mal-ħarsien ambjentali, komunitajiet aktar viżibbli, u ġustizzja soċjali. It-tielet sfida importanti hija t-tkissir tar-rabtiet soċjali u tal-ħajja fil-komu- nità, ikkawżati minn bidliet demo- grafiċi mgħaġġla u modi ta' ħajja moderni. Malta għaddiet minn bidliet demografiċi kbar fi żmien qasir ħafna, u dan inevitabbilment jaffettwa kif in-nies jirrelataw ma' xulxin. In-networks tradizzjonali tal-komu- nità ddgħajfu hekk kif il-ħajja saret aktar frammentata, b'aktar sigħat ta' xogħol, għejxien f 'appartamenti, u inqas opportunitajiet għal kuntatt soċjali informali. Fl-istess ħin, parti dejjem tikber tal-popolazzjoni hija magħmula minn nies ġodda fil-pajjiż li mhux dejjem isibuha faċli biex jintegraw ruħhom fil-komunitajiet lokali — ħafna drabi mingħajr tort tagħhom. Id-diversità fiha nnifisha mhijiex il-problema. Il-problema vera hija n-nuqqas ta' investiment fl-integrazz- joni, fi spazji komunitarji, u f 'appoġġ fil-livell tal-lokalitajiet. Meta n-nies jgħixu ħdejn xulxin mingħajr oppor- tunitajiet reali biex jintegraw flimk- ien, il-qafas soċjali jibda jiddgħajjef gradwalment. Għalhekk, it-tisħiħ tal-ħajja fil-komunità huwa essenzjali mhux biss għall-armonija soċjali, iżda wkoll għar-reżiljenza, is-solidarjetà, u l-benesseri kollettiv. X'inhi kwistjoni waħda li inti ap- passjonata dwarha personalment, u għaliex? Id-drittijiet tan-nisa ... imma b'differ- enza minn dak li s-soltu nisimgħu. S'issa, il-ġlieda għad-drittijiet tan-nisa ffukat prinċipalment fuq id-dritt tan-nisa li jikkontribwixxu ekonomikament, intellettwalment u soċjalment — u f 'dawn l-oqsma sar progress, għalkemm it-triq 'il quddi- em għadha twila u mimlija sfidi. Jiena nemmen b'passjoni u f 'approċċ aktar ħolistiku għad-drittijiet tan-nisa, li jin- kludi wkoll id-dritt tal-mara li tgawdi bilanċ ġust bejn ix-xogħol u l-ħajja personali. Meta nitkellem man-nisa waqt żjarat fid-djar, ma' membri tal-familja u mal-ħbieb, nifhem li fil-biċċa l-kbira tal-każijiet, in-nisa għadhom iġorru l-akbar piż tar-responsabbiltajiet do- mestiċi. Din is-sitwazzjoni ħafna drabi tħalli impatt negattiv fuq is-saħħa fiżika u psikoloġika tan-nisa. Din hija realtà li għandha tkun indirizzata b'mod serju fl-aġenda nazzjonali tagħna. Il-Partit Nazzjonalista qed jippro- poni diversi miżuri favur bilanċ aħjar bejn ix-xogħol u l-ħajja privata sabiex tittaffa din is-sitwazzjoni. Dawn il- miżuri jinkludu estensjoni tal-leave tal-maternità bi ħlas sħiħ, żieda fil-leave tal-paternità biex il-missiri- jiet jitħeġġu li joħolqu rabta aktar b'saħħitha mat-tarbija tagħhom sa mill-ewwel jiem tal-ħajja, kif ukoll id- dritt li wieħed jitlob ħinijiet tax-xog- ħol aktar flessibbli biex ikun jista' jibbilanċja aħjar ir-responsabbil- tajiet tax-xogħol u tal-familja. Proposta partikolarment pożittiva hija l-introduzzjoni ta' 15-il ġurnata leave ad- dizzjonali li l-ġenituri jist- għu jużaw meta wlied- hom ikunu morda, biex b'hekk jingħata appoġġ u serħan il- moħħ tant meħtieġ lill-familji li jaħdmu fi żminijiet diffiċli. Għaliex iddeċidejt li tikkontesta għall-elezzjoni? Jiena dejjem ħarist lejn il-politika bħala għodda pożittiva u b'saħħitha biex iġġib bidla soċjali sinifikanti, kif ukoll bħala servizz ġenwin lejn in-nies. L-esperjenza tiegħi fil-Parlament kienet waħda pożittiva u kompliet issaħħaħ il-fehma tiegħi li l-politika hija għodda essenzjali li tista' tassew tagħmel differenza fil-ħajja tan-nies. Illum inħares 'il quddiem sabiex nerġa' nkun ta' servizz, u biex inkom- pli nwessa' l-ħidma tiegħi fil-qasam soċjali permezz tal-impenn politiku. Barra mill-politika, kif tqatta' l-ħin liberu tiegħek? Fix-xitwa, inħobb nirrilassa billi nara xi serje fuq Netflix. Fis-sajf, inħobb ix-xemx u dejjem inħares 'il quddi- em biex inqatta' ħin ħdejn il-baħar, li nsibu ferm rilassanti u ta' serħan il-moħħ. Jiena wkoll dilettanta tal-For- mula One u nsegwi t-tim tal-Ferrari. Barra minn hekk, nieħu gost immur nimxi fil-beraħ u ngawdi l-arja friska. Dejjem meta nsib iċ-ċans. 21 illum • IL-ĦADD 17 TA' MEJJU 2026 21 illum • IL-ĦADD 17 TA' MEJJU 2026 21 illum • IL-ĦADD 17 TA' MEJJU 2026

Articles in this issue

Archives of this issue

view archives of MediaToday Newspapers Latest Editions - ILLUM 17 MAY 2026